زلزله و سونامی شدید در ژاپن

 

شاید مهمترین خبر سال ۸۹ زلزله و سونامی بسیار بزرگی بود که در ژاپن اتفاق افتاد . درسته که مدتی از این حادثه گذشته ولی هنوزم خیلی ها از شوک اتفاقی که افتاده بیرون نیومدن و خیلی هام هنوز از عمق فاجعه به درستی خبر ندارن . احتمالاْ شنیدن کمی اطلاعات و دیدن چندتا عکس در این رابطه خالی از لطف نباشه .

 

بزرگی این زلزله که در اقیانوس آرام و در سواحل خاوری ژاپن رخ داد ۸.۵ ، ۸.۶ و حتی در برخی منابع ۸.۹ ریشتر برآورد شد. درپی وقوع این زمین لرزه هشدار وقوع سونامی به ارتفاع ۱۰ متر در مناطق ساحلی ژاپن ، فیلیپین ُ هاوایی ، اندونزی و تایوان و روسیه  و حتی سواحل غربی آمریکا انتشار یافت.

 

این زمین لرزه ۸.۹ ریشتری که در ۱۴۰ سال اخیر بی سابقه بوده است به مدت ۲ دقیقه ادامه داشته و در روز اول ۱۹ پس لرزه را درپی داشت و تمامی فعالیتهارا در این مناطق بطور کامل به تعلیق درآورد.

 

 

   

فرودگاه Sendai ژاپن، قبل و بعد از زلزله و سونامی

 

  اما چند سوال مهم !!!

 

8.9 ریشتر یعنی چقدر؟!

 شاید اگر چنین زلزله ای در یکی از مناطق خاورمیانه رخ میداد، کمتر از ۱۰% مردم جان سالم به در  می بردند. اما برای ما که از دور نظاره گر چنین زلزله ای هستیم، فارغ از تصاویر دردناک تلویزیونی و مشاهده حجم عظیم ویرانی ها، این سوال پیش می آید که 8.9 ریشتر یعنی چقدر؟

از آنجا که شاید ویرانی های زلزله امروز ژاپن، کمتر از زلزله های ۶-۷ ریشتری منطقه خودمان باشد، یک بررسی تحلیلی، عمق فاجعه را بیشتر آشکار می کند.

مقدارِ ریشترِ یک زلزله، از محاسبه لگاریتمِ اندازه امواج ثبت شده در یک لرزه نگار بدست می آید. بنابراین اندازه امواجی که منجر به زلزله ای به اندازه ۵ در مقیاس ریشتر می شود، ۱۰ برابر اندازه امواجی است که یک زلزله ی ۴ ریشتری ایجاد می کند.

میزان انرژی ای که توسط یک زلزله آزاد می گردد، می تواند بسیار بسیار زیاد باشد! انرژی ای که از یک زلزله ی ۵ ریشتری آزاد می گردد، ۳۱٫۶ برابر انرژی آزاد شده از یک زلزله ی ۴ ریشتری است (۳۱٫۶، جذر عدد ۱۰۰۰ می باشد. جهت محاسبه رابطه ی بین اندازه امواج و انرژی زلزله!).

حال به سوال اساسی میرسیم!

  ۸٫۹ ریشتر یعنی چقدر؟!

زلزله ای به اندازه 8.9 در مقیاس ریشتر، انرژی ای معادل 1.41*10^21 ژول آزاد می کند! یعنی ۱۴۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ ژول! بمب اتمی ای که در ۶ آگوست سال ۱۹۴۵ بر روی هیروشیما منفجر شد، فقط ۶۳ تراژول انرژی آزاد کرده بود! بنابراین انرژی ای که طی این زلزله آزاد شده، چیزی معادل ۲۲۳۸۰ برابر آن بمب اتمی است. همچنین این انرژی معادل انفجار ۳۳۶ میلیون تن TNT است.  برای اینکه تصور بهتری از این مقدار TNT داشته باشید، خوب است بدانید که این مقدار TNT به قدری است که با آن بتوان تمام سطح کشور ایران را به ارتفاع ۱۲ سانتیمتر با TNT پوشاند!

حتماً برای شما هم وسعت فاجعه ملموس تر شده است! تنها شانس مردم ژاپن این بوده است که زلزله در عمق ۲۴٫۴ کیلومتری زمین رخ داده و احتمالاً بخش قابل توجهی از انرژی خود را در لایه های درونی زمین از دست داده است.

آیا زلزله ای با این قدرت ممکن است هر لحظه اتفاق بیافتد؟

احتمالاً بله … ولی نه در هر جایی! … و نه در هر زمانی! در جهان روزانه حدود ۸۰۰۰ زلزله ی کمتر از ۲ ریشتر رخ میدهد! اما زلزله هایی با قدرت حدود ۹ ریشتر، چند سال یک بار در کره زمین رخ میدهند! البته این آمار تنها آمار هستند! مثال نقضش، زلزله ۸٫۸ ریشتری شیلی است که سال گذشته رخ داد! همچنین ۲ زلزله ۸٫۵ و ۸٫۷ ریشتری که در سال های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۵ (با فاصله زمانی ۲ سال!) و در یک محل! (اندونزی) اتفاق افتاد.

خب! ما چه کار باید بکنیم؟

بدیهی است که اوضاع ما بسیار وخیم است! یک زلزله ۶-۷ ریشتری در تهران می تواند ماه ها زندگی مردم را مختل کند. لحظه ای درنگ در این مورد جایز نیست. زلزله در تهران منجر به فاجعه انسانی خواهد شد. کافیست یک لحظه تهرانی را تصور کنید که مردم آن قصد فرار از شهری را دارند که ساختارهای ارتباطی و بسترهای انرژی آن از هم پاشیده است … اگر فرض کنیم هیچ لوله ی گازی منفجر نشده و هیچ پل و خیابانی فرو نریخته است!

 

برای مشاهده عکس های دیگر به ادامه مطلب توجه کنید...