ورودی های 83رشته زمین شناسی آشتیان

 عامل بيماري: کمبود ید

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: آب آشامیدنی، غذا

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: ساکنین مناطقی که آب آشامیدنی آنها- به دلیل مقدار کم ید در سنگ بستر- دارای مقادیر بسیار کم ید می باشد (پیش از افزایش منظم ید در نمک خوراکی).
   دریا منبع بزرگ ید است. بطور کلی هر چه فاصله از دریا دورتر باشد، کمبود ید بیشتر است. فاکتور دیگری همچون توپوگرافی محل نیز ممکن است در دسترس پذیری ید نقش داشته باشد. (برای مثال مقدار بسیار پایین ید در بسیاری از مناطق کوهستانی باعث افزایش IDD می گردد.) در محیط دارای گواتروژن- جائیکه ید محبوس می شود- دسترسی به ید خیلی پایین است.

 مکانیزم ایجاد بیماری: کمبود ید باعث فعالیت بیش از حد غده تیروئید می شود.

 علائم بیماری: بزرگ شدن و رشد غیر طبیعی غده تیروئید

 تاریخچه بیماری: در چین، یونان و مصر قدیم افراد دچار گواتر بودند و با جلبک دریایی غنی از ید درمان می شدند. تقریباً 30% مردم جهان در معرض خطر اختلال کمبود ید (IDD) هستند. بطوریکه حدود 6/1 بیلیون نفر در معرض خطر آن قرار دارند، 50 میلیون کودک مبتلا شده اند و هر سال نیز بیش از صد هزار نفر به این تعداد افزوده می گردد. IDD بویژه در مناطق حاره ای دیده می شود. گواتر هنوز در بسیاری از نقاط جهان بیماری مهمی محسوب می گردد.

 فاکتورهای ژئوژنیک جهت کنترل بیماری: خصوصیات شیمیایی ید تأثیر مشخصی روی شیوع بیماری IDD دارد. مانند: گواتر بومی. گیاخاک های غنی از مواد آلی نیز نقش مهمی در گونه زایی و تحرک ژئوشیمیایی عنصر ید دارند. همچنین ید توسط گیاخاک جذب می شود، در نتیجه خاک های غنی از مواد آلی ید بسیاری دارند.
   سلنیم: تنظیم کننده هورمون تیروئید

 عامل بيماري: غلظت بیش از حد مجاز آرسنیک (As) (سازمان بهداشت جهانی: مقدار استاندارد آرسنیک در آب آشامیدنی: 10 میکروگرم بر لیتر)

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: آب آشامیدنی

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: استفاده طولانی مدت از آب های زیرزمینی حاوی آرسنیک زیاد (در موارد حاد میزان آرسنیک به چندین میلی گرم بر لیتر می رسد.)؛ محیط زمین شناسی این آبخوان ها: نواحی کانی سازی شده غنی از سولفید (بخصوص دارای شرایط هوازدگی) و ژئوترمال؛ همچنین آب های زیرزمینی بی هوازی و هوازی با pH بالا (بیشتر در آب و هوای خشک و نیمه خشک)

 علائم بیماری: فرم شدیدی از بیماری عروقی محیطی است که در آن رگ های خونی اندام های پایینی به شدت آسیب می بینند و در نهایت منجر به قانقاریای پیشرفته می شوند

 تاریخچه بیماری: مشکلات آرسنیک در بسیاری از نقاط جهان و به صورت منطقه ای در اطراف منبع آلودگی دیده می شود. (نقاط خاصی از آرژانتین، شیلی، مکزیک، بنگال غربی (هند)، بنگلادش، شمال چین، تایوان، ویتنام، مجارستان و قسمت هایی از غرب ایالات متحده)این بیماری و مسمومیت مزمن ناشی از آلودگی آرسنیک در آب چاه های تایوان، شیلی (1979-1959)، مکزیک و آرژانتین (1955) گزارش شده است.

 عوامل ژئوژنیک تشدید کننده بیماری: کاهش سطح ایستابی در اثر پمپاژ بیش از اندازه، باعث اکسایش کانی های سولفور حاوی آرسنیک و آزاد شدن آن در آب های زیرزمینی می گردد.

 عامل بيماري: آزبست (پنبه نسوز، پنبه کوهی، آسبست، آمیانت)(گروهی از کانی های سیلیکات فیبری شکل با خواص مختلف)

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: استنشاق فیبرهای قابل تنفس آزبست

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: افرادی که در معرض مقادیر زیاد مواد معدنی حاوی رشته های پنبه نسوز (آزبست) هستند.

 علائم بیماری: ناهنجاری های ریوی (مانند زخم یا ضخیم شدن شش)

 تاریخچه بیماری: در دهه 80 تشخیص داده شد که ایجاد فیبرهای قابل تنفس آزبست می تواند باعث مشکلات شدیدی همچون آزبستوسیز شود. اخیراً مشخص شده که مقدار کمی آزبست همراه با ذخایر تجاری هیدرات سیلیس- کانی میکاداری که برای عایق بندی، بسته بندی و کاربردهای دیگر استفاده می شود- باعث مشکلاتی برای سلامتی در جامعه معدنی لیبی، مونتانا و ایالات متحده گردیده است. ناهنجاری های ریوی حدوداً در 18 درصد افراد بالغ آزمایش شده، وجود داشت.

 عامل بيماري: فزونی غلظت یا مصرف بیش از حد فلوراید به مدت طولانی (حد مجاز: 5/1 میلی گرم در هر لیتر آب) (فلوراید: از ترکیبات غیرآلی فلوئور)

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: فلوراید می تواند از طریق هوا، آب یا غذا وارد بدن شده ولی منبع اصلی آن آب آشامیدنی است.

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: استفاده از آب شرب بدون دستورالعمل مناسب منجر به فلورسیز حاد می شود.

 مکانیزم ایجاد بیماری: آهکی شدن غیرعادی سلول های سازنده مینا

 علائم بیماری: مینای فلورسی سمی، اغلب دارای لکه و حفرات قهوه ای می باشد. در حالت شدیدتر، مینای فلورسی شکننده و در معرض فرسودگی و شکستگی است.

 تاریخچه بیماری: گزارشات تفصیلی بیماری بعد از فوران های (1693، 1766 و 1845) آتشفشان هلکای ایسلند و آنالیز فلوراید در انفجارهای آتشفشانی (1947، 1970 و 1980) هلکامقادیر زیادی فلوراید در اثر این آتشفشانی ها ایجاد گردید.بیش از 100 میلیون نفر در جهان مبتلا به فلوروسیز می باشند.گزارش بیماری فلورسیز در بسیاری از مناطق حاره ای جهان: حدود 25 میلیون نفر در هند، بیش از 2 میلیون نفر در مناطق خشک سریلانکا، چین، Rift Valley آفریقای شرقی .مقدار فلوراید آب های زیرزمینی در اروپای مرکزی (هلند، مولدوا، اوکراین، مجارستان و اسلواکی) بیشتر از حد استاندارد بوده که همراه با معدنکاری فلورایت و فسفات و همچنین آلودگی صنعتی است.

 فاکتورهای ژئوژنیک جهت کنترل بیماری: هیچ درمان مؤثری برای این بیماری وجود ندارد.افزایش کیفیت آب از طریق تصفیه آب و کاهش میزان فلوراید در آب های زیرزمینی اروپای مرکزی بر اساس مواد زمین شناسی موجود در منطقه مانند زئولیت (هدف پروژه اخیر BGS)مولیبدن و سلنیم: کاهش تأثیرات افزایش فلوراید و پیشگیری از بروز بیماریآلومینیوم: کاهش جذب فلوئور موجود در غذا

 عامل بيماري: فزونی غلظت یا مصرف بیش از حد فلوراید به مدت طولانی (حد مجاز: 5/1 میلی گرم در هر لیتر آب) (فلوراید: از ترکیبات غیرآلی فلوئور)

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: فلوراید می تواند از طریق هوا، آب یا غذا وارد بدن شده ولی منبع اصلی آن آب آشامیدنی است.

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: استفاده از آب شرب بدون دستورالعمل مناسب منجر به فلورسیز حاد می شود.

 مکانیزم ایجاد بیماری: فلوراید سمی رشد و جذب دوباره بافت استخوان را تغییر می دهد.

 علائم بیماری: بیماری مزمن استخوان ها (ضخیم شدن استخوان ها ) و مفاصل که منجر به عدم حرکت مفاصل می شود.

 تاریخچه بیماری: گزارشات تفصیلی بیماری بعد از فوران های (1693، 1766 و 1845) آتشفشان هلکای ایسلند و آنالیز فلوراید در انفجارهای آتشفشانی (1947، 1970 و 1980) هلکا؛ مقادیر زیادی فلوراید در اثر این آتشفشانی ها ایجاد گردید.بیش از 100 میلیون نفر در جهان مبتلا به فلوروسیز می باشند. گزارش بیماری فلورسیز در بسیاری از مناطق حاره ای جهان: حدود 25 میلیون نفر در هند، بیش از 2 میلیون نفر در مناطق خشک سریلانکا، چین، Rift Valley آفریقای شرقیمقدار فلوراید آب های زیرزمینی در اروپای مرکزی (هلند، مولدوا، اوکراین، مجارستان و اسلواکی) بیشتر از حد استاندارد بوده که همراه با معدنکاری فلورایت و فسفات و همچنین آلودگی صنعتی است.این بیماری معمولاً افراد مسن را تحت تأثیر قرار می دهد، ولی تعدادی بیمار فلج نیز در میان کودکان مشاهده شده است.

 فاکتورهای ژئوژنیک جهت کنترل بیماری: هیچ درمان مؤثری برای این بیماری وجود ندارد.افزایش کیفیت آب از طریق تصفیه آب و کاهش میزان فلوراید در آب های زیرزمینی اروپای مرکزی بر اساس مواد زمین شناسی موجود در منطقه مانند زئولیت (هدف پروژه اخیر BGS)مولیبدن و سلنیم: کاهش تأثیرات افزایش فلوراید و پیشگیری از بروز بیماریآلومینیوم: کاهش جذب فلوئور موجود در غذا

 عامل بيماري: آب های سبک: کمبود کلسیم و منیزیم در آب های طبیعی

 واسط محیطی و راه ورود به بدن: آب آشامیدنی

 افراد در معرض خطر یا محیط پرخطر: بر اساس مطالعات آمار مرگ و میر ناشی از سکته های قلبی با اسیدی بودن آب رودخانه ها مرتبط می باشد.

 مکانیزم ایجاد بیماری: تصلب شرائین، انسداد شریان اکلیلی قلب- در اثر لخته شدن خون- یا در موارد کمتر باریک شدن شریان های کوچکتر قلب ناشی از نارسایی و کاهش جریان خون در عضلات ق

 علائم بیماری: اختلال در عملکرد قلب و حملات قلبی