ورودی های 83رشته زمین شناسی آشتیان

مقدمه:
   ريشه واژه نفت در زبان فارسي به طور يقين مشخص نيست. به عقيده زبان شناسان نفت از کلمه اوستايي ( نپتا ) گرفته شده است که کلدانيان و اعراب آن را از زبان مادي گرفته و ( نفتا ) خوانده اند . پتروليوم (petroleum) واژه اي لاتين هم ارز نفت است که از دو کلمه پترا (petra) به معني سنگ و (oleum) به معني روغن گرفته شده است .
نفت در زبان هاي مختلف به شکل ذيل مي باشد :
Catalan: petroli
Greek: petrelaio
Interlingua: petroleo
Latin: petroleum
و ...
- پتروليوم در واقع در مواد هيدروكربني است كه به صورت طبيعي عمدتاً در سنگ هاي رسوبي واقع مي گردد.
- پتروليوم مي تواند به صورت فازهاي مختلف، از جمله فاز گازي، نظير گاز طبيعي (natural gas) ، فاز مايع، نظير نفت خام (crude oil) و فاز جامد، مانند قير (asphalt) در خلل و فرج و شكستگي هاي سنگ ها تجمع يابد.
- نفت خام (Crude Oil) ، مخلوطي طبيعي از هيدروكربن هاي مايع است كه هم در مخازن زيرزميني و هم در سطح، بعد از گذر از تفكيك كننده هاي مختلف به صورت مايع باقي مي ماند.
- خواص فيزيكي و شيميايي هيدروكربن براي مهندسين مخزن و توليد بسيار مهم است زيرا خواص فيزيكي و شيميايي هيدروكربن، برروي حركت سيالات درون مخزن و مقدار واقعي توليد هيدروكربن تأثير خواهد گذاشت.
- انباشته شدن مواد هيدروكربني در زير سطح زمين در سنگ هايي صورت مي گيرد كه توانايي نگهداري و انتقال سيالات را داشته باشند. اين سنگها، مخزن (reservoir) ناميده مي شوند.
- تجمع مواد هيدروكربني به صورت اقتصادي در سنگ مخزن منوط به وجود عوامل متعددي است. بطور كلي وجود پنج عامل براي تجمع اقتصادي نفت و گاز لازم و ضروري است.
اين پنج عامل عبارتند از :
1 - سنگ منشأ بالغ (mature source rock) كه توليد هيدروكربن کرده است که سنگ دانه ريز غني از مواد آلي كه در حرارت معيني به بلوغ رسيده و داراي نفت و گاز قابل بهره برداري است.
2 - سنگ مخزن (reservoir rock) كه بتواند هيدروكربن را در داخل خود جا دهد و داراي تخلخل (توان ذخيره) و تراوايي (توان انتقال) باشد.
3 - مهاجرت هيدروكربن بين سنگ منشأ و سنگ مخزن (migration pathway) عملي باشد.
4 - پوش سنگ (cap rock) ناتراوا كه از خروج نفت از داخل سنگ مخزن جلوگيري كند.
5 - تله نفتي (oil trap) كه در آن نفت به صورت اقتصادي متمركز گردد.

برای اطلاعات بیشتر بر روی ادامه مطالب کلیک کنید

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در جمعه بیست و ششم بهمن 1386 ساعت 20:51 موضوع | لینک ثابت

منابع معدني نقش زير بنايي در فرايند توسعه اقتصاد كشور دارند و در اين ميان طلا به عنوان يك منبع ثروت با كاربرد ويژه در صنعت و پشتوانه سيستم پولي پاره‌اي از كشورهاي جهان، از اهميت خاصي برخوردار است. تفاوت طلا با ساير عناصر در رابطه تاريخي آن با پول نهفته است. بر اين اساس در چند سال اخير منابع هنگفتي در زمينه اكتشاف طلا سرمايه گذاري شده است.   اطلاعات درمورد ذخاير طلا در كشورمان بسيار پراكنده بوده و به لحاظ نداشتن يك سيستم بانك اطلاعاتي قوي، گردآوري، نگهداري و پردازش اين اطلاعات به خوبي صورت نگرفته است. بر اين اساس پروژه بانك اطلاعاتي طلا در بخش بانك اطلاعاتي موضوعي تعريف گرديد. هدف از انجام اين پروژه جمع آوري اطلاعات مربوط به طلا (اكتشاف، استخراج، ... )، ساماندهي اين اطلاعات در قالب يك بانك اطلاعاتي و در نهايت ارايه اطلاعات به شكل اينترنت، اينترانت، نقشه، گزارش و CD خواهد بود.   در اين راستا پس از مطالعه و بررسي، فرم اطلاعاتي استاندارد براي داده‌هاي كانسار و نشانه‌هاي معدني، بر اساس استاندارد NSDI كشور آمريكا و استاندارد اطلاعات ژئوشيميايي BHP طراحي گرديد.   در مرحله بعد اطلاعات مورد نياز و مراكز اطلاعاتي شناسايي شد و با توجه به الويت‌بندي صورت گرفته و حجم عظيم اطلاعات در سازمان زمين‌شناسي و اكتشافات معدني كشور، اطلاعات موجود در اين ارگان گردآوري گرديد، در ادامه جمع‌آوري اطلاعات موجود در وزارت صنايع و معادن و دانشگاههاي سطح تهران صورت پذيرفت. ارايه مطلوب اطلاعات نيازمند دسته‌بندي و حفظ و نگهداري اصولي مي‌باشد. بدين منظور طبقه‌بندي اطلاعات جمع‌آوري شده به چهار دسته معدن، كانسار، نشانه هاي معدني و آنومالي( كه شرح مربوط به هر كدام در ذيل آورده شده ) انجام شد و پردازش و كدگذاري آنها صورت گرفت و بيش از 600 گزارش مورد مطالعه قرار گرفت كه حاصل آن معرفي 2 معدن( طلاي موته و مس و طلاي سرچشمه )، 36 كانسار، 79 نشانه معدني، و 288 آنومالي معدني تا كنون مي‌باشد. بي شك اين فعاليت سنگ بنايي است كه به دست توانمند دانش‌پژوهان كشورمان بتدريج تكميل خواهد شد. معدن: تمركز اقتصادي مواد معدني كه يا در گذشته استخراج شده‌است و يا اكنون در حال استخراج براي عرضه و فروش مي‌باشد. كانسار: تمركز اقتصادي مواد معدني كه لزوما يك تمركز اقتصادي است اما هنوز استخراج نگرديده است. نشانه معدني: ويژگي زمين‌شناسي يا ... كه به حضور يك نهشته معدني در يك ناحيه اشاره دارد. آنومالي معدني: نواحي بي‌هنجار كه مطالعات زمين‌شناسي، اكتشافي و... انجام‌گرفته در آنها از " نشانه معدني" كمتر بوده اما در آينده با تكميل مطالعات مي‌تواند به‌عنوان يك نشانه معدني معرفي گردد.

دنباله بحث را در ادامه مطلب ملاحظه فرمائید.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در جمعه بیست و ششم بهمن 1386 ساعت 19:36 موضوع | لینک ثابت

چند هفته ی پیش فیلم مستندی به نام تختگاه هیچ کس از ناصر پورپیرار را دوستان آذری ما آشتیان آوردند ، موضوع این فیلم که ظاهراً کتاب آن نیز نوشته شده ، باعث بحث های چند ساعته بین ما شده .در این فیلم فردی با بیانی زیبا و چهره ای جا افتاده به تشریح پوریم و رابطه ی آن با هخامنشی ها می پردازد . ایشان هخامنشی ها را سربازان و اجیر شدگان یهود می داند که به نسل کشی بزرگ در ایران می پردازند و همه ی ایرانیان را می کشند و از ایران می روند.ایشان با دلایلی مصور به اثبات « کاملاً » نا تمام بودن تخت جمشید می پردازند و منکر وجود جشن ها در این کاخ شده اند و مقداری از این آثار را جعل باستان شناسان خارجی برای از بین بردن بنای عیلامی می دانند . من باستان شناس نیستم و تاریخ دان نیز نیستم ، پس در مورد گفته های ایشون اظهار نظر نمی کنم و فقط ناقل سخن کارشناسان هستم . در این قسمت ابتدا نظرات مختلف در مورد پوریم را می گذارم ، سپس به اشاره ای از صاحب نظران در مورد  کذب بودن نظریه های ایشان در مورد کاملاً نا تمامی تخت جمشید اکتفا می کنم . برای آشنایی با آقای پور پیرار و دانلود فیلم ایشون می تونین به این آدرس مراجعه کنین : http://www.narina.ir

دنباله بحث را در قسمت ادامه ی مطلب ملاحظه فرمائید و ما را از نظر خود آگاه فرمائید.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط رضا احمدی در دوشنبه بیست و دوم بهمن 1386 ساعت 21:43 موضوع | لینک ثابت

سلام

نوشته شده توسط کاظم میر صانع در دوشنبه بیست و دوم بهمن 1386 ساعت 1:7 موضوع | لینک ثابت

www.strobiology.arc.gov

اين سايت، سازماني است كه در خصوص علوم نجوم و ستاره‏شناسي به فعاليت مي‏پردازد و موضوع بحث آن بيشتر در خصوص سياره‌ي مريخ، قمر ژوپيتر، خورشيد، ستاره‏هاي دنباله‏دار، سيارات خارج از منظومه‌ي شمسي و ايستگاه‏هاي فضايي بين‏المللي مي‏باشد. اين سايت امكان دسترسي به آخرين اخبار موجود در نقشه‏ها، اهداف مطالعاتي، تحقيقات و راهبردهاي حاصله و سايت‏هاي مربوطه را به كاربران ارائه مي‌دهد

www.bashrox.net

اين سايت شبكه اطلاعاتي مختص به مبحث زمين‏شناسي است و كاربران واقعي آن افراد آماتور در رشته زمين‏شناسي و علاقه‏مندان به جمع‏آوري سنگ‏ها، كاني‏ها و فسيل‏هاي موجود در شوروي هستند. اين سايت امكان بررسي گونه‏هاي مختلف سنگ‏ها، تصوير و شرح آنها و هم‌چنين محل‏هايي كه اين گونه‏ها در آن يافت مي‏شود را به كاربران ارائه مي‏دهد. خدمات موجود در اين سايت عبارتند از: ارائه‌ي نقشه‌ي محل‏ها و ديگر اطلاعات لازم كه در اين زمينه مورد استفاده‌ي علاقه‏مندان قرار مي‏گيرد.

www.crew.org

اين شبكه مختص به سازماني است كه به منظور كاهش ميزان اثرات زمين لرزه در مناطق ساحلي فعاليت مي‏كند. از جمله اهداف اين سازمان، تلاش براي كاهش تلفات جاني و مالي پس از زمين‏لرزه، ارائه‌ي اطلاعات لازم براي كاربران به منظور كاهش خطرات احتمالي حاصل از زمين لرزه، برقراري ارتباط ميان محققان و نمايندگان دولتي و تجاري به منظور حفظ جوامع پس از وقوع زمين لرزه مي‏باشد. در اين مجموعه هم‌چنين سايت‏هاي مرتبط، انتشارات موجود در اين زمينه و امكان جستجو نيز وجود دارد.

www.daac.gsfc.nasa.gov

ين شبكه يك برنامه‌ي كامپيوتري دولتي در امريكا است كه به كاربران امكان جستجو ودسترسي به اطلاعات و خدمات EOSDIS را خواهد داد و با هرگونه اقدام يا استفاده غيرقانوني از اين سايت مطابق قانون رفتار خواهد شد. اين سايت اطلاعات كاملي در زمينه علوم زمين‌شناسي بالاخص علوم زمين‌شناسي تشكيلات ناسا را در اختيار كاربران قرار مي‏دهد. جديدترين اخبار و اطلاعات مربوطه در اينجا قابل رويت و دسترسي مي‏باشد. از جمله خدمات اين سايت عبارتند از: ابزار، مدارك، شبكه‏هاي اينترنتي، مطالعات و اطلاعاتي مربوط به مبحث زمين‏شناسي.

www.element.ess.ucla.edu

اين سايت به بررسي كتاب‏ها، خصوصيات و نقشه‌هاي ساختماني زمين، فعاليت گسل‏ها و خطرات احتمالي زمين‏لرزه مي‏پردازد و اطلاعات و نقشه‏هاي زيادي را در اين خصوص ارائه مي‏نمايد.

www.earthsci.org

اين سايت به بررسي فسيل‏هاي موجود در منطقه استراليا مي‏پردازد و به يافته‏هاي بسيار مهم و باارزشي در اين زمينه دست يافته است. از جمله فسيل دايناسورهاي 110 ميليون سال قبل، كه در موزه‌ي فسيل‏هاي دريايي ريچ‏موند نگهداري مي‏شود. اين سايت هم‌چنين به معرفي سايت‏هاي جديد ديگري نيز مي‏پردازد كه در اين زمينه فعاليت دارند.

www.earthquake.usgs.gov

اين سايت مربوط به زلزله و خطرات احتمالي آن است كه اطلاعاتي در خصوص فعاليت‏ها، علوم و خطرات احتمالي و چگونگي كاهش خطر زمين‏لرزه را به كاربران ارائه مي‏نمايد و بيشتر سعي دارد كه زمين لرزه را از نقطه‏نظر زمين‌شناسي بررسي نمايد. آمار آخرين زمين‏لرزه‏ها، فهرست كامل آنها، خطرات و چگونگي آماده‏سازي و ايمن‏سازي در مقابل اين خطر، علوم و تكنولوژي، فرهنگ لغات فني زمين لرزه، ارائه‌ي خدمات و امكان جستجو در اين سايت از جمله خدماتي است كه در اختيار كاربران قرار داده است.

www.gcmd.gsfc.nasa.gov

اين سايت راهنمايي براي داده‏هاي زمين‏شناسي با مباحث زير مي‏باشد:
تأثيرات متقابل زمين و خورشيد بر يكديگر، اتمسفر، زيست كره، اقيانوس‏ها، سطح خشكي زمين، برف، ابعاد انساني. اين ســـايــت هم‌چنين به معرفي لغات فني و
كليدي در اين مبحث نيز مي‏پردازد.

www.mineral.galleries.com

اين سايت آلبوم كاملي از سنگ‏ها، كاني‌ها و مواد معدني مي‏باشد و اطلاعات كاملي در زمينه شرح گونه‏ها، تصاوير و خصوصيات ظاهري آنها را به كاربران ارائه مي‏نمايد. هم‌چنين ليست كاملي از كاني‏ها برطبق حروف الفبا، طبقه‏بندي‏هايي از قبيل: فلزات، اكسيدها و كربنات‏ها و…، آلبوم جواهرات و سنگ‏هاي قيمتي و انواع ياقوت‏ها در اين سايت موجود مي‏باشد. امكان خريد سنگ‏ها نيز از اين طريق امكان‏پذير است.

www.ssd.ipl.nasa.gov

اين سايت اطلاعاتي مربوط به كليه‌ي اجرام سماوي در مدار اطراف خورشيد ارائه مي‏نمايد. اين اجرام در برگيرنده‌ي كليه‌ي سيارات، قمرهاي مصنوعي، ستاره‏هاي دنباله‏دار، شهاب‏هاي آسماني و ديگر اجرام موجود در منظومه شمسي مي‏باشد. كه در تمام موارد توضيحات كامل و جامعي درباره‏ي آنها ارائه مي‏گردد.

www.space.ipl.nasa.gov

اين سايت داراي مجموعه‏اي از تصاوير رنگي از سيارات و قمرهاي مصنوعي در منظومه شمسي است و شما مي‌توانيد با انتخاب سياره يا قمر موردنظر خود تصوير رنگي آن را ملاحظه نماييد.

www.volcano.und.nodak.edu

اين سايت نخستين منبع اطلاعاتي در مورد كوه‌هاي آتشفشاني مي‏باشد كه در آن موضوعاتي از قبيل: آخرين فوران‏هاي آتشفشاني، تاريخچه‌ي آنها و شرح كاملي از اين كوه‏ها از جمله نام كوه، منطقه جغرافيايي، شهر و كشوري كه در آن واقع شده ذكر گرديده است.

www.volcanoes.usgs.gov

اين سايت نيز مربوط به اطلاعات اجمالي در خصوص آتشفشان‌ها مي‏باشد. از جمله خدمات اين سايت: ارائه گزارش هفتگي در خصوص فعاليت‏هاي آتشفشاني در جهان، آخرين اطلاعات موجود از آتشفشان‏هاي امريكا و روسيه، خطرات احتمالي ناشي از فوران آتشفشان‏ها، چگونگي كاهش اين خطرات و هم‌چنين معرفي منابع اطلاعات مفيد در اين زمينه مي‏باشد.

www.webmineral.com

اين سايت شامل داده‏هاي اطلاعاتي در خصوص 42 نوع ماده معدني و كاني مي‏باشد كه اطلاعاتي درباره‏ي شرح بلورشناسي كاني مي‏دهد. انكسار اشعه‌ي X، تركيبات شيميايي ، طبقه‏بندي جديد دانا و استرونز، توضيحاتي از نقطه‏نظر كاني‏شناسي و تصوير كاني مورد نظر را به طور اجمالي در اختيار كاربر قرار مي‏دهد.

www.wdc.iucr.org

اين سايت در واقع يك راهنماي جهاني از بلورشناسان مي ‏باشد. اين سايت قابليت ثبت اسامي متخصصين در اين زمينه به همراه خصوصيات و تصوير آنها را دارا است.

www.windows.arc.nasa.gov

اين سايت يك سيستم يادگيري علوم زمين و فضا براي استفاده‌ي عموم مردم مي‏باشد. هدف طراحان آن ايجاد و طراحي سايتي است كه شامل: اسناد، تصاوير، فيلم و انيميشن‏ و مجموعه‌ اطلاعاتي براي تحقيق در علوم فضايي و زميني در ارتباط فرهنگ و تاريخ اين علوم، اكتشافات و تجربيات فردي مي‌باشد. اطلاعات اين سايت در تمام لابراتوارها، موزه‌ها، مدارس، خانه‏ها و محيط‏هاي كاري قابل استفاده است و سطح دانش آن مناسب براي همه‌ي گروه‏هاي سني مي‏باشد. از جمله خدمات اين شبكه ارائه اطلاعات در خصوص سياره‌ي زمين، منظومه شمسي، كتاب‏ها، فيلم‏ها و آثار هنري مربوطه و اطلاعات جامعي در خصوص فضا مي‏باشد.

www.zereko.com

اين سايت مربوط به شركت پيمانكاري معدن مي‏باشد كه از جمله خدمات آن: استخراج معادن و حفاري در معادن بين‏المللي، سازه‏هاي عمراني و صنايع راه‏آهن مي‏باشد. در اين سايت امكان دريافت اطلاعاتي از قبيل تجهيزات حفاري، سنگ‏شكن‏هاي ايمن و سازه‏هاي عمراني وجود دارد.

نوشته شده توسط مصطفی خوشدونی فراهانی در یکشنبه بیست و یکم بهمن 1386 ساعت 15:25 موضوع | لینک ثابت

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در یکشنبه بیست و یکم بهمن 1386 ساعت 12:48 موضوع | لینک ثابت

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در یکشنبه بیست و یکم بهمن 1386 ساعت 1:0 موضوع | لینک ثابت

زمين شناسي پزشکي به بررسي تاثير فاکتورهاي زمين شناسي بر سلامتي و پراکندگي بيماريها مي پردازد. به اين ترتيب  مهمترين بيماريي هاي که از سراسر دنيا گزارش شده اند و منشا آنها فاکتورهاي زمين شناسي است معرفي میشوند. بيماري هاي فلورزيس ، گواتر، کرتينيسم، بلک فوت، کشان، کاشين بک، سرطان ريه، آسيب ديدگي هاي سيستم عصبي و ناهنجاري در حيوانات با آلودگي ناشي از عناصر در ارتباط بوده اند که به تفصيل مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعه بيماري ها امکان ارائه راه حل هاي مناسب براي پيشگيري يا درمان آنها را فراهم مي کند. بر اين اساس پس از بررسي ارتباط بيماري ها و عناصر، روش هاي نويني که براي تعيين پراکندگي عناصر در برخي کشورها بکار مي رود معرفي میشوند.

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در شنبه بیستم بهمن 1386 ساعت 23:32 موضوع | لینک ثابت

به مناسبت سالگرد درگدشت دکتر عبدلکریم قریب پدر علم زمین شناسی ایران و بزرگداشت این استاد گرامی ، قسمتی از زندگینامه این بزرگوارو مصاحبه ی مجله کیهان با ایشان را انتخاب کردم .ما دانشجویان زمین شناسی دانشگاه آشتیان وظیفه ی خود می دانیم یاد این استاد بزرگ را گرامی بداریم ، چرا که بی مبالغه می توان گفت عمر پر برکت خود را صرف تعالی علم در ایران کردند و اکنون یادگاری هایی ارزنده چون دانشگاه اراک ، کتابخانه مرکزی دانشگاه اراک ( مدرسه عالی مرجان1350 ) و گروه ارزنده زمین شناسی آشتیان و ... از ایشان باقی مانده . به شاگردی فرزند و نوه های استاد ، آقایان فرهاد ، فربیرز و فرزاد قریب افتخار می کنیم و به خود می بالیم و تصویر آرامگاه ایشان را در دانشگاه آشتیان به عنوان نماد وبلاگ خود بر گزیده ایم. یادشان گرامی روحشان شاد.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط رضا احمدی در شنبه بیستم بهمن 1386 ساعت 18:39 موضوع | لینک ثابت

كانی شناسی

خواص كانی ها:
تمامي خواص هركاني به وسيله تركيب شيميايي و ترتيب قرارگيري اتم هايعناصر سازنده ي آن تعيين مي شود. هر چند كه بر اساس خواص شيميايي مي توان كاني ها را به راحتي ازيكديگر تشخيص داد اما براي اين منظور غالباً از خواص فيزيكي استفاده ميشود.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در پنجشنبه هجدهم بهمن 1386 ساعت 19:3 موضوع | لینک ثابت

زمين شناسي مهندسی (Engineering Geology)

ریشه لغوی
زمین شناسی مهندسی از دو کلمه Engineering به معنی مهندسی و Geology به معنی زمین شناسی گرفته شده است.
 دید کلی
زمین شناسی مهندسی ضمن بررسی تاثیر «محیط زمین شناسی» بر سازه‌های مهندسی یا زمین شناسی مهندسی ، راه‌حلهای مناسبی جهت کاهش یا برطرف نمودن خطرات احتمالی ارائه می‌دهد.
 باید توجه داشت که محیط زمین شناسی اطراف یک سازه به دو صورت با آن در ارتباط است. یکی توسط مصالح زمین شناسی ، یعنی سنگ ، خاک و آب ، دیگری فرآیندها و مخاطرات زمین شناسی مثل سیل ، زمین لرزه ، حرکات دامنه‌ای و مانند آن. برخی از مولفین زمین شناسی مهندسی را سهوا به جای «ژئوتکنیک» به کار می‌برند. بطور کلی زمین شناسی مهندسی به توسط روشهای اکتشافی متنوع تاثیر محیط زمین شناسی اطراف را بر سازه مهندسی یا پروژه عمرانی تعیین می کند. همچنین نقش احداث سازه را در تحریک و تغییر رفتار زمین مشخص می سازد.

تاریخچه و سیر تحولی 
 از قرنها پیش معماران و سازندگان بناها بر این نکته معترف بودند که برای جلوگیری از نشست، کج شدن یا فرو ریختن ساختمانشان محتاج آگاهی از شرایط زمین هستند. البته ساختمانهای قدیمی همواره با توجه به تجربیات سازنده بنا و اغلب به روش آزمون و خطا احداث می‌شد. در سال 1776 و زمانی که «کولن» برای اولین بار تئوریهای مربوط به فشار زمین را ارائه داد، استفاده از روشهای تحلیلی در بررسی زمین آغاز شد.
بررسی‌های کولن بر روی دیواره‌های حائل نشان داد که وقتی دیوار حائلی کج می‌شود، گوه‌ای از خاک ناپایدار در پشت آن ایجاد می‌گردد که یک طرف آن ، دیوار و سمت دیگر آن یک سطح گسیختگی است. کولن فشار اولیه وارده به دیوار را به وزن گوه و مقاومت برشی در امتداد سطح برش ، که برحسب اصطکاک داخلی بیان نمود، مربوط کرد. در سال 1871 «اتو مور» فرضیه‌ای عمودی برای مقاومت مصالح زمین شناسی در برابر گسیختگی ارائه داد.
 • سالها گذشت تا آنکه «ترزاقی» مکانیک خاک را به صورت شاخه‌ای از مهندسی عمران مطرح نمود. دانش مکانیک خاک با اولین کنفرانس بین المللی در مورد مکانیک خاک و مهندسی پی که در سال 1936 میلادی در دانشگاه هاروارد آمریکا برگزار شد، در سطح جهانی تثبیت گردید.
• از سالهای دور مهندسان و زمین شناسان مفاهیم مربوط به رفتار مکانیکی سنگها را در معدن‌کاری و صنعت نفت به کار می‌گرفتند، ولی این رشته تا اوایل دهه 60 میلادی مخصوصا تا سال 1996 که اولین کنفرانس بین المللی مکانیک سنگ در شهر لیسبون پرتغال برگزار شد، هنوز به طور رسمی به عنوان شاخه‌ای از دانش مهندسی به حساب نمی‌آمد.
• واژه «ژئوتکنیک» اولین بار در سال 1948 میلادی توسط انستیتوی مهندسان ساختمان بریتانیا به کار گرفته شد و به تدریج مفهوم آن غنای بیشتری یافت، تا اینکه در سال 1974 «مهندسی ژئوتکنیک» به عنوان رشته‌ای خاص توسط انجمن مهندسان ساختمان ایالات متحده امریکا نیز به رسمیت شناخته شد. امروزه واژه ژئوتکنیک به مفهوم مجموعه‌ای مشتمل بر سه دانش مکانیک خاک ، مکانیک سنگ و زمین شناسی مهندسی به کار گرفته می‌شود.

مفاهیم کلیدی زمین شناسی مهندسی

زمین و سازه‌های مهندسی :
 سازه‌های مهندسی صرفنظر از آن که ما آن را مجموعا «محیط شناسی» می‌نامیم ، تاثیر می‌پذیرند. شاید بتوان عناصر تشکیل دهنده محیط زمین شناسی را به نحو زیر به چهار جز مختلف تقسیم کرد:
• «فرآیندهای زمین شناسی» ، چون فرسایش ، رسوب گذاری ، زمین لرزه و آتشفشان
• «ساختمانهای زمین شناسی» ، چون لایه بندی ، گسلها ، کوه یا دره یک رود
• «مواد زمین شناسی» ، چون سنگ و خاک و آب و هوا
• «زمان» ، که همه چیز در ارتباط با آن در تغییر دائم است.
مواد و مصالح زمین شناسی از دیدگاه مهندسی
مواد جامد و طبیعی تشکیل دهنده ، بخشهای خارجی زمین را به دو گروه اصلی سنگ و خاک تقسیم می‌کنند.
• سنگ :
از نقطه نظر زمین شناسی ، سنگ به موادی از پوسته زمین اطلاق می‌شود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، درست شده است. 
 • خاک :
خاک توده‌ای از ذرات یا دانه‌های منفصل یا دارای پیوند سست است که بر اثر هوازدگی سنگ  تشکیل شده است درجه سختی و سنگ شدگی خاک ناچیز تا صفر بوده و در بسیاری موارد حاوی مواد آلی است و گیاهان می‌توانند بر روی آن رشد کنند. 
 • ژئودینامیک :
یکی از وظایف مهم زمین شناسی مهندسی تشخیص احتمال وقوع فرآیندهای ژئودینامیکی ، مثل سیل و زمین لرزه ، که شاید بتوان آنها را «بلایای زمین شناسی» نیز نامید، قادرند ضمن ایجاد تلفات جانی ، خسارات جبران ناپذیری نیز به سازه مهندسی وارد آورند. مهندسانی که در پروژه‌های عمرانی و ساختمانی فعالیت دارند، باید از شرایط طبیعی که منجر به بروز این مشکلات می‌شود، آگاهی داشته باشند، تا به این وسیله بتوانند احتماsل رخداد هر یک از آنها را در محدوده سازه مورد نظر برآورد نمایند. 
 نقش زمین شناسی مهندسی و مسئولیت‌های حرفه‌ای
زمین شناسی مهندسی واقعیت‌های علمی مشاهده شده یا اندازه گیری شده را که سرشت فیزیکی یگانه پوسته زمین را توصیف می‌کند به صورت اطلاعات زمین شناسی در می‌آورد و این اطلاعات را بر تشخیص مرز محدودیت‌های مهم فیزیکی که می‌تواند در طراحی ، ساخت و نگهداری هر پروژه مهندسی موثر باشد به دانسته‌های مهندسی تبدیل می‌کند. 
 زمین شناسی مهندسی با ایفای این نقش ویژگیهای زمین شناختی محل اجرای پروژه را که در صورت داشتن شرایط نامطلوب سبب افزایش هزینه و در صورت داشتن شرایط مطلوب سبب کاهش هزینه خواهند شد، مشخص می‌کند. بدین ترتیب زمین شناسی مهندسی را می‌توان صاحب حرفه‌ای دو سویه نگر در نظر گرفت که از یک سو فرآیندهای زمین شناسی را در نظر دارد و از طرفی محصولات مهندسی مورد نظر اوست. بطورکلی مسئولیت‌های حرفه‌ای او را بصورت زیر می‌توان خلاصه کرد:
• توصیف محیط زمین شناختی مربوط به پروژه مهندسی
• توصیف مواد زمین ، توزیع آنها ، و ویژگیهای فیزیکی- شیمیایی آنها
• استنتاج پیشینه رویدادهای موثر در مواد  زمین
• پیش بینی رویدادهای آتی و شرایطی که می‌تواند ایجاد شود.
• توصیه مواد معرف برای نمونه برداری و آزمون
• توصیه نحوه‌های کار و عمل با مواد و فرآیندهای گوناگون زمین ،
•  توصیه یا ارائه معیارهای طراحی استخراج بخصوص در مورد زاویه شیبهای برش در موادی که آزمون مهندسی آنها نامناسب بوده است، یا در جاهایی که عناصر زمین شناسی عامل کنترل پایداری هستند.
• وارسی حین کار ساختمانی برای تحقیق شرایط.

نوشته شده توسط مصطفی پرتوی راد در پنجشنبه هجدهم بهمن 1386 ساعت 18:30 موضوع | لینک ثابت